Akdeniz’de Plastik Kirliliği Alanya Kıyılarını Tehdit Ediyor

Akdeniz, doğal güzellikleri ve turizm potansiyeliyle bilinirken, plastik atıkların yarattığı kirlilik sorunu giderek büyüyor. Özellikle Antalya’nın Alanya ilçesi kıyılarında yapılan araştırmalar, plastik kirliliğinin Akdeniz’deki genel seviyenin 60-65 kat üzerinde olduğunu ortaya koydu.

Alanya Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen bilimsel bir çalışma, kıyılardaki mikroplastik yoğunluğunun yerel kaynaklardan değil, Türkiye’de rekor seviyede artan plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm tesislerindeki çevresel sorunlardan kaynaklandığını gösterdi. Ayrıca, 2025-2026 yıllarında bölgedeki aşırı yağışlar ve taşkınlar, plastik atıkların nehirler aracılığıyla Akdeniz’e taşınmasını hızlandırdı ve Akdeniz akıntılarıyla bu atıklar Alanya kıyılarına ulaştı.

Rapora göre, Nisan 2026’da Türkiye 70 bin tonun üzerinde plastik atık ithal ederek son on yılın en yüksek aylık ithalatına ulaştı. Bu atıkların yaklaşık yüzde 60’ı Adana ve Mersin’deki geri dönüşüm tesislerine gönderilirken, tesislerin yıllık resmi geri dönüşüm kapasitesi 1 milyon 125 bin ton olmasına rağmen toplam plastik miktarı 4 milyon tonu aştı. Bu kapasite açığı, çevreye plastik sızıntısının önlenmesini zorlaştırıyor. Ayrıca, geri dönüşüm tesislerinde yangın sayısının 2017’de 6 iken 2025’te 150’ye yükselmesi, sistemde ciddi kontrol eksikliğini gösteriyor.

Bilim insanları, Alanya kıyılarında yapılan ölçümlerde Konaklı bölgesinde mikroplastik yoğunluğunun en yüksek seviyede olduğunu belirtti. Dim Çayı önündeki ölçümler ise en düşük mikroplastik yoğunluğunu gösterdi. Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, mikroplastik kirliliğinin ciddi bir çevre krizi haline geldiğini vurgulayarak, özellikle Adana ve Mersin’deki geri dönüşüm tesislerinin sıkı denetim altına alınması gerektiğini söyledi. Yasa dışı uygulamaların engellenmesi ve filtre sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi için acil eylem planlarının uygulanması çağrısında bulundu.

Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, raporun geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan kirliliği ortaya koyduğunu belirterek, bu sorunun siyaset üstü bir çevre meselesi olduğunu ve Akdeniz’in geleceğini tehdit ettiğini ifade etti. Özçelik, ilgili tesislerin daha etkin denetlenmesi ve denizlere plastik sızıntısının önlenmesi için Alanya’dan bir çevre hareketi başlattıklarını açıkladı.

Adana Milletvekili ve TBMM Başkanlık Divanı Üyesi Dr. Müzeyyen Şevkin ise plastik kirliliği ve geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan atık sorununu TBMM gündemine taşıdı. Şevkin, plastik atıkların denize bırakılmasının kabul edilemez olduğunu, bu durumun deniz ekosistemini, balıkçılığı, insan sağlığını ve gelecek nesilleri tehdit ettiğini belirtti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın denetimleri artırması ve çevre mevzuatını ihlal edenlere karşı caydırıcı yaptırımlar uygulaması gerektiğini vurguladı.