Gaziantep'teki Tarihi Boyacı Camii Minberi Restorasyonunda Tartışma

Gaziantep'te bulunan 863 yıllık Boyacı Camii'nin tarihi minberinde yapılması planlanan restorasyon çalışmaları tartışma yarattı. İslam ahşap sanatının önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen minberin restorasyonuna karşı çıkan sanat tarihçisi Turgay Hortoğlu, müdahalenin geri dönüşü olmayan tahribata yol açacağını belirterek çalışmanın durdurulmasını talep etti.

Hortoğlu, Boyacı Camii minberinin sadece Gaziantep için değil, İslam sanat tarihi açısından da büyük öneme sahip olduğunu vurguladı. Minberin, Halep Atabeyi Nureddin Mahmud Zengi tarafından yaptırılan ve Mescid-i Aksa'ya taşınan minberle aynı sanat geleneğine ait olduğunu ifade eden Hortoğlu, eserin binlerce küçük fildişi ve ahşap parçasının hatemkâri tekniğiyle işlendiğini ve motiflerin birbirini tekrar etmediğini belirtti. Ayrıca, ebced hesabına dayalı düzeniyle minberin benzersiz bir yapıya sahip olduğunu dile getirdi.

Sanat tarihçisi, geçmişte yapılan onarımların da eserin tarihinin bir parçası olduğunu belirterek, eksik parçaların yeniden üretilmesi veya eski müdahalelerin sökülmesinin tarihi hafızayı yok edeceğini savundu. Restorasyon için düzenlenen toplantıya davet edildiğinde, minberin eksik parçalarının tamamlanarak yeni gibi bir görünüme kavuşturulmasının planlandığını öğrendiğini aktaran Hortoğlu, bu yaklaşıma karşı çıkarak, özgünlüğün korunması gerektiğini ifade etti. Ona göre, minberin birebir replikası yapılmalı ve özgün eser müzede korunmalı.

Hortoğlu, restorasyonun durdurulması talebiyle 18 Mayıs'ta resmi bir dilekçe verdiğini açıkladı. Ayrıca, fotoğrafının güvenlik görevlilerine verilerek camiye alınmaması yönünde talimat verildiğini iddia etti. Minberin müzeye kaldırılmasını ve camiye ise replikasının yerleştirilmesini önerdi. Eserin UNESCO Dünya Miras Listesi'ne aday gösterilmesi talebi de bulunuyor.

Boyacı Camii'nin yanı sıra Tekke Camii ve Mevlevihane Müzesi'nin restorasyonları için 2023 yılında pazarlık usulüyle ihale düzenlendi. Yaklaşık 43 milyon TL bedelli ihaleyi IRAS Yapı Organizasyon AŞ kazandı. Şirket, AKP Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Muhammet Emin Sarıoğlu ile akrabası Muhammet Fatih Sarıoğlu tarafından kuruldu ve halen Muhammet Fatih Sarıoğlu tek ortak olarak faaliyet gösteriyor.